Zima to dla wielu ptaków, w tym dla uroczych gili i jemiołuszek, czas prawdziwych wyzwań. Jeśli zastanawiasz się, jak odpowiedzialnie pomóc tym zimowym gościom przetrwać mrozy, ten praktyczny poradnik jest dla Ciebie. Dzielę się w nim wiedzą, która jest kluczowa dla zdrowia i bezpieczeństwa ptaków, abyś mógł świadomie wspierać je w trudnym okresie.
Czym karmić gile i jemiołuszki zimą poznaj bezpieczne pokarmy i zasady dokarmiania
- Jemiołuszki to owocożerne ptaki, które zimą potrzebują mięsistych owoców, takich jak jarzębina, głóg, dzika róża, pokrojone jabłka czy suszone rodzynki. Unikają nasion.
- Gile to łuszczaki preferujące nasiona. W karmniku chętnie zjedzą słonecznik (także niełuskany), konopie, siemię lniane, proso oraz rozdrobnione, niesolone orzechy.
- Dokarmianie należy rozpocząć tylko w trudnych warunkach (mróz, śnieg) i prowadzić regularnie, dbając o czystość karmnika i dostęp do wody.
- Bezwzględnie unikaj podawania chleba, solonych produktów, zepsutego jedzenia, surowej kaszy czy mleka, gdyż są one szkodliwe dla ptaków.
- Bezpieczny karmnik powinien być umieszczony w cichym, osłoniętym miejscu, niedostępnym dla drapieżników, z możliwością schronienia dla ptaków.
Dlaczego gile i jemiołuszki potrzebują naszej pomocy zimą?
Zima, zwłaszcza ta z siarczystym mrozem i grubą pokrywą śnieżną, to dla dzikich ptaków okres niezwykle trudny. Naturalne źródła pokarmu, takie jak owady, nasiona czy owoce, stają się niedostępne lub bardzo ograniczone. W takich warunkach ptaki muszą poświęcić ogromne ilości energii na poszukiwanie pożywienia, a brak dostatecznej ilości kalorii może prowadzić do osłabienia, chorób, a nawet śmierci. Dokarmianie jest więc formą wsparcia, która w krytycznym czasie może dosłownie uratować im życie.
Zarówno gil, jak i jemiołuszka to nasi zimowi goście, choć o nieco innych preferencjach. Jemiołuszki przylatują do Polski na zimę, zazwyczaj od listopada do marca/kwietnia, poszukując przede wszystkim mięsistych owoców. Gile natomiast są ptakami częściowo osiadłymi, a zimą do naszych lokalnych populacji dołączają osobniki z północy, stając się bardziej widoczne w parkach i ogrodach. Ich mocne dzioby przystosowane są do rozłupywania twardych nasion. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe, aby nasze dokarmianie było skuteczne i bezpieczne.
Jemiołuszka menu co podać temu owocowemu smakoszowi?
Jemiołuszka to prawdziwy owocowy smakosz. Jej dieta zimowa opiera się niemal wyłącznie na mięsistych owocach, które pozostały na drzewach i krzewach. Ptaki te są niezwykle efektywne w trawieniu miąższu, a nasiona wydalają w nienaruszonym stanie, pełniąc tym samym ważną rolę w rozsiewaniu roślin. Warto pamiętać, że jemiołuszki potrafią zjeść dziennie pokarm o masie dwukrotnie przewyższającej masę ich ciała, co świadczy o ich ogromnym zapotrzebowaniu na energię.
- Naturalnym przysmakiem jemiołuszek są owoce jarzębiny, jemioły, głogu, dzikiej róży, tarniny, ligustru, cisu, śnieguliczki, kaliny koralowej, irgi, berberysu i jałowca.
- W karmniku możemy im zaoferować pokrojone jabłka i gruszki.
- Świetnie sprawdzą się również suszone, niesiarkowane rodzynki.
- Pamiętajmy, że jemiołuszki nie interesują się typowymi nasionami oleistymi ani słoniną.
Czy jemiołuszka zje słonecznik? Obalamy najczęstsze mity
Często spotykam się z pytaniem, czy jemiołuszka zje słonecznik. Odpowiedź jest prosta: nie, jemiołuszka nie zje słonecznika ani innych typowych nasion oleistych. Jej układ pokarmowy jest ściśle przystosowany do trawienia miąższu owoców, a nie do rozłupywania i przyswajania ziaren. Próba podawania jej nasion jest błędem, ponieważ nie dostarcza jej potrzebnych składników odżywczych i marnuje cenną energię, którą ptak musiałby zużyć na bezskuteczne próby spożycia nieodpowiedniego pokarmu.
Dieta dla gila czym karmić tego czerwonego eleganta?
Gil, jako przedstawiciel rodziny łuszczakowatych, posiada mocny dziób, idealnie przystosowany do rozłupywania twardych nasion. W przeciwieństwie do jemiołuszki, nie interesuje go miąższ owoców, lecz pestki i nasiona w nich ukryte. Zimą, gdy naturalne źródła nasion są zasypane śniegiem, gil chętnie odwiedza karmniki, szukając energetycznego pożywienia.
- W karmniku należy mu oferować gruboziarniste mieszanki. Chętnie zje nasiona słonecznika (zarówno łuskane, jak i niełuskane), konopi, dyni, siemię lniane, proso, owies, pszenicę.
- Bardzo lubi również rozdrobnione, niesolone orzechy (np. włoskie, laskowe).
- W naturze gile chętnie żywią się nasionami klonu, jarzębiny, głogu i dzikiej róży jeśli masz takie w ogrodzie, warto zostawić je na drzewach.
Jak skomponować idealną mieszankę dla gila w Twoim karmniku?
Aby stworzyć atrakcyjną i odżywczą mieszankę dla gili w Twoim karmniku, postaw na różnorodność. Moja rada to łączyć kilka rodzajów nasion. Bazą może być słonecznik, do którego dodasz konopie, siemię lniane i proso. Pamiętaj, że gile cenią sobie większe ziarna, więc nie musisz ich zbyt drobno rozdrabniać. Im bardziej zróżnicowany pokarm, tym większa szansa, że zaspokoisz potrzeby różnych gatunków ptaków, które mogą odwiedzić Twój karmnik.
Jak stworzyć bezpieczną i przyjazną stołówkę dla ptaków?
Odpowiedzialne dokarmianie to nie tylko kwestia wyboru właściwego pokarmu, ale także zapewnienia ptakom bezpieczeństwa i higieny. Pamiętajmy, że nasz karmnik staje się dla nich ważnym punktem na zimowej mapie, dlatego musimy zadbać o to, aby był to miejsce, które im służy, a nie szkodzi.
- Wybór i umiejscowienie karmnika: Karmnik powinien być umieszczony w miejscu cichym, osłoniętym od wiatru i niedostępnym dla drapieżników, przede wszystkim kotów. Idealnie, jeśli znajduje się w pobliżu gęstych krzewów lub drzew, które zapewnią ptakom szybkie schronienie w razie zagrożenia. Ja zawsze staram się wieszać karmnik na wysokości około 1,5-2 metrów nad ziemią.
- Higiena to podstawa: To jeden z najważniejszych aspektów dokarmiania. Karmnik należy regularnie czyścić z resztek jedzenia i odchodów, najlepiej co kilka dni. Pleśń i zepsute jedzenie to źródło toksyn i chorób, które mogą zdziesiątkować ptasią populację. Do czyszczenia używam gorącej wody i szczotki, a następnie dokładnie suszę.
- Woda zapomniany, a kluczowy element: Zimą ptaki mają ogromny problem ze znalezieniem niezamarzniętej wody. Dostęp do niej jest równie ważny jak pokarm. Warto obok karmnika postawić płytkie poidełko i regularnie wymieniać w nim wodę, aby nie zamarzła. Można co jakiś czas dolewać ciepłej wody, aby utrzymać ją w stanie płynnym.
Czerwona lista pokarmów czego unikać w karmniku?
Niestety, wiele osób, kierując się dobrymi intencjami, podaje ptakom pokarmy, które mogą im bardziej zaszkodzić niż pomóc. Istnieje "czerwona lista" produktów, których bezwzględnie należy unikać w karmniku. Pamiętajmy, że zdrowie ptaków jest w naszych rękach.-
Dlaczego chleb to cichy zabójca ptaków?
"Każdy rodzaj pieczywa jest szkodliwy. Zawiera sól i polepszacze, pęcznieje w wolu, dając fałszywe uczucie sytości bez dostarczania wartości odżywczych, co może prowadzić do chorób układu pokarmowego."
Chleb, bułki czy inne wypieki to absolutne tabu. Sól i polepszacze są dla ptaków toksyczne, a pęczniejące w wolu pieczywo daje złudne uczucie sytości, nie dostarczając jednocześnie niezbędnych składników odżywczych. Może to prowadzić do poważnych chorób układu pokarmowego, a nawet śmierci. - Sól i resztki z naszego stołu: Sól jest dla ptaków toksyczna. Zaburza gospodarkę wodną organizmu i może prowadzić do odwodnienia, a w konsekwencji do śmierci, zwłaszcza zimą, gdy dostęp do wody jest ograniczony. Unikaj solonej słoniny, solonych orzeszków i wszelkich resztek z ludzkiego stołu, które często zawierają sól, przyprawy i konserwanty.
- Zjełczały tłuszcz i spleśniałe ziarno: Zepsuty pokarm, niezależnie od tego, czy jest to spleśniałe ziarno, czy zjełczały tłuszcz, jest źródłem toksyn. Może powodować poważne zatrucia pokarmowe, które dla osłabionych zimą ptaków są często śmiertelne. Zawsze sprawdzaj świeżość podawanego pokarmu.
- Inne szkodliwe produkty: Należy również unikać podawania surowej, pęczniejącej kaszy (np. pęczak), mleka i produktów mlecznych (ptaki nie trawią laktozy), a także owoców cytrusowych, które mogą podrażniać ich delikatny układ pokarmowy.
Dokarmianie z głową najważniejsze zasady
- Kiedy rozpocząć i jak zakończyć sezon dokarmiania? Dokarmianie należy rozpocząć dopiero, gdy warunki pogodowe rzeczywiście utrudniają ptakom samodzielne zdobywanie pokarmu czyli w czasie silnych mrozów lub grubej pokrywy śnieżnej. Gdy raz zaczniemy, musimy kontynuować przez całą zimę. Zakończenie dokarmiania powinno być stopniowe, wraz z nadejściem wiosny i dostępnością naturalnego pokarmu.
- Zasada regularności: Jeśli zdecydujesz się na dokarmianie, musisz robić to regularnie. Ptaki szybko przyzwyczajają się do stałego źródła pokarmu i włączają je do swojej codziennej trasy żerowania. Nagłe przerwanie dostaw pożywienia, zwłaszcza w środku zimy, może im bardzo zaszkodzić, ponieważ stracą cenną energię na poszukiwanie innej stołówki.
Stwórz ptasi raj rośliny, które karmią gile i jemiołuszki przez lata
Najlepszym i najbardziej naturalnym sposobem wspierania ptaków, w tym gili i jemiołuszek, jest stworzenie im sprzyjającego środowiska w ogrodzie. Zamiast polegać wyłącznie na karmniku, zachęcam Cię do sadzenia krzewów i drzew owocowych, które naturalnie dostarczą pokarmu przez wiele lat. Pomyśl o jarzębinie, głogu, dzikiej róży, cisie, śnieguliczce, kalinie koralowej, irgi, berberysie czy jałowcu. Te rośliny nie tylko zapewnią ptakom pożywienie, ale także schronienie i miejsca do gniazdowania, tworząc prawdziwy ptasi raj, który będzie cieszył Twoje oczy i serce.
